Columns

Dichterbij | Alles anders?

Alles anders?

Begin dit jaar bezocht ik in Keulen het Wereldmuseum. Het puilt uit van de voorwerpen van over de hele wereld, thematisch tentoongesteld. Woonvormen, huwelijks- en begrafenisrituelen, kleding, goed en kwaad, religieuze gebruiken, een enorme verscheidenheid aan culturen en hun verschijningsvormen komt langs. Carnavalsmaskers naast die van kwade geesten bijvoorbeeld. Wat zijn we toch verschillend, maar wat zijn veel van de thema’s toch ook herkenbaar. Overal leven mensen samen, overal worden kinderen geboren, trouwen mensen en sterven ze. Waar komen we vandaan, waarom en waartoe leven we en waar gaan we heen. De vragen zijn overal dezelfde en de antwoorden verschillen soms minder dan je op het eerste gezicht wel eens zou denken. Maar al die pracht en praal zet wel aan tot denken. Want ook wordt verteld dat in een paar honderd jaar – en soms veel minder – veel culturen vrijwel verdwenen zijn. De westerse cultuur met zijn gedachtewereld, techniek en massaproductie is zo dominant dat we steeds meer op elkaar gaan lijken. Dat moet voor al die mensen toch zeer vervreemdend en pijnlijk zijn en grote onzekerheid geven.
Ik realiseerde me dat ook onze cultuur enorm aan het veranderen is. Ik ben een eind op weg naar de zestig en als ik dan denk aan alle veranderingen in mijn leven, pfff!. Ons eten en onze kleding zijn enorm veranderd, net als ons meubilair. Door de moderne vervoersmiddelen is de wereld klein geworden. Velen reizen zich suf op weg naar werk, uitjes en vakanties en onze boodschappen en kleding laten we vanuit de hele wereld aanleveren. En ook virussen worden daardoor razendsnel verspreid, hebben we gemerkt. We zijn welvarend geworden. In 1960 hadden we geen diëtisten en sportscholen nodig, want er was geen geld om te veel te eten en te drinken, na twee rondjes was je zakgeld op. En daar komt de wereldwijd inwerkende digitalisering van het leven nog bij, ook in Kenia en Vietnam wordt volop mobiel gebankierd.
Maar misschien nog wel het ingrijpendst voor ons bestaan zijn de veranderingen van waarden en normen. In zo’n korte tijd zijn we zo anders gaan denken over religie, man-vrouwverhoudingen, onze relatie tot andere volken en rassen, gezagsverhoudingen in de samenleving, noem maar op. Als je het tot je door laat dringen is het niet zo vreemd dat ouders het moeilijk vinden hun kinderen op te voeden, dat relaties en sociale verbanden onder druk staan, dat jonge en oudere mensen het lastig vinden om te weten waarvoor en waartoe ze eigenlijk leven. Een schrale troost is misschien dat we dat delen met al die andere wereldburgers die het ook meemaken en -maakten. De veranderingen terugdraaien zal niet lukken, we zullen er samen het beste van moeten zien te maken en de gevolgen moeten doordenken.
Alles anders, maar is het eigenlijk ooit anders geweest?

Meer berichten
 

Dagelijks het laatste nieuws in je mailbox ontvangen?

Aanmelden