Stef Beumer strijdt voor drinkbaar water uit Oude IJssel

DINXPERLO - Drinkbaar water uit de Oude IJssel: dat is het doel wat Stef Beumer (69) uit Silvolde voor ogen heeft; in 2050 moet het water dat door de Oude IJssel stroomt veilig drinkbaar zijn voor mens en dier. Veel mensen hebben geen weet in hoeverre onze beken en rivieren vervuild zijn met zware metalen, medicijn- en drugsrestanten, Pfas en plastic deeltjes. Waterzuiveringsinstallaties zijn veelal verouderd of niet uitgebreid genoeg om de laatste restanten eruit te filteren en zo worden deze schadelijke stoffen geloosd in het oppervlakte water. Tijdens een persbijeenkomst bij de waterzuiveringsinstallatie van Dinxperlo vertelt Beumer over zijn ambitie.

Door Iris Jansen

Een aantal jaren geleden liep de gepassioneerde natuurliefhebber mee met een wandeling van Drinkable Rivers, een organisatie opgericht door de Nederlandse ecoloog Li An Phoa. Met georganiseerde wandelingen langs Europese rivieren brengt ze haar zorg over de waterkwaliteit en de invloed op het ecosysteem onder de aandacht. Tijdens één van haar wandelingen raakte Beumer gefascineerd door het thema en besloot actie te ondernemen in zijn woongebied, de Achterhoek. Samen met de ´rivierfamilie´, een groep geïnteresseerde burgers rondom dit onderwerp, hebben ze de waterkwaliteit van de AA-strang en Oude IJssel in kaart gebracht.
Beumer: “Daarbij zijn we grensoverschrijdend te werk gegaan en bij de oorsprong van beide stromen begonnen, namelijk in Westmünsterland. Samen met in totaal negentig leerlingen van het Almende College in Silvolde, het Zone.college in Doetinchem en twee Duitse scholen hebben we veldonderzoek gedaan en watermonsters genomen bij veertien gekozen meetpunten. De laboratoria Eurofins Barneveld en Antares Zutphen zijn betrokken bij het onderzoek van de watermonsters conform protocollen en NEN-normen. De uitkomsten van deze onderzoeken hebben we op 27 juni 2025 in Doetinchem gepresenteerd aan diverse instanties. Helaas lagen alle uitslagen ver boven de gestelde wettelijke normen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW)”.

Stroomgebied
werd gevormd
tijdens de
ijstijden

Het stroomgebied van deze rivieren, het zogenaamde Driestromenland, werd gevormd gedurende de ijstijden. De Bocholter AA (AA-strang) ontspringt bij Velen in Westmünsterland en is totaal 51 kilometer lang. Deze rivier stroomt onder andere door Borken, Rhede en Bocholt en vormt vervolgens een twee kilometer lange natuurlijke grens met Nederland. Bij Dinxperlo heet de rivier de AA-strang. Bij Ulft komt de AA-strang in de Oude IJssel.
Een andere rivier die in het Driestromenland ligt is de Issel, die bij het Duitse Raesfeld ontspringt. Hij loopt richting Wesel, waar hij in een scherpe bocht richting Hamminkeln en vervolgens door Isselburg en Anholt loopt. Bij Gendringen komt de Issel in Nederland om verderop als Oude IJssel bij Doesburg in de IJssel uit te monden. Deze rivier heeft een totale lengte van 81,5 kilometer.
Beumer: “Je kan stellen dat aardkundig gezien de drie stroomgebieden, die je moet voorstellen als drie badkuipen, ten slotte in de gemeente Oude IJsselstreek samenkomen en uitmonden bij Doesburg. Dat is ook de plek waar we het meeste Pfas gemeten hebben van alle meetpunten. In 2026 zal de Slinge door ons worden onderzocht, die vanuit het Duitse Gescher achter Winterwijk als Boven-Slinge in Nederland verder gaat en bij Westendorp de naam Bielheimerbeek krijgt. Dat doen we weer samen met Nederlandse en Duitse scholen. Ons doel is om scholieren, omwonenden en instanties bewust te maken van de slechte waterkwaliteit van de rivieren en de ecologische schade aan flora en fauna. Via het veldwerk is deze materie zoveel interessanter en betrekt de mensen ook meer bij deze belangrijke materie.”

Vervuiling
begint al in
Westmünsterland

De rivieren die in het Westmünsterland hun oorsprong vinden, lopen door een dun bevolkt agrarisch gebied met akkerbouw en mesterijen. Akkerbouw en veeteelt hebben effect op de kwaliteit van het grondwater en oppervlaktewater, maar stedelijke gebieden, verouderde waterzuiveringsinstallaties, industrie en klimatologische veranderingen leggen ook een zeer grote druk op het grondwater en waterkwaliteit in de rivieren.
Beumer: “Nederland is niet beter dan Duitsland: ons land is te dicht bebouwd en eigenlijk kun je stellen dat er teveel mensen leven; dat belast ons gehele ecosysteem, dat er slecht aan toe is. Er is een huizentekort en in de belangrijke overstroomgebieden wordt gebouwd, terwijl de rivieren deze stroomgebieden nodig hebben om tijdelijk overtallig water veilig kwijt te kunnen. Het Nederlandse deel van het stroomgebied ligt ook vele meters lager dan in Westmünsterland; alle vervuiling hoopt zich dus bij ons op zowel in de rivieren als in het grondwater. Ook de neerslag vanuit het Roergebied en de regio Arnhem-Nijmegen met alle fijnstof en zware metalen, zorgt voor enorme vervuiling wanneer de regen in het grondwater terecht komt. Het is bekend bij gemeenten, waterschappen, provincies, regeringen en in Brussel, dat we steeds verder in drink- en grondwaterkwaliteit inleveren en de rivieren steeds meer vervuilen, maar er wordt geen actie ondernomen. De rivieren in Nederland en Duitsland staan op de lijst van de meest vervuilde rivieren in Europa. En dan te bedenken dat drinkwater één van de belangrijkste levensbehoeften is voor mens en dier. Uiteraard is men ook in het Duitse gebied bewust van het probleem, maar oplossingen komen er helaas niet. Alleen wanneer we het grensoverschrijdend groots aanpakken kunnen we stappen in de goede richting zetten. Maar dat ligt ook voor een groot deel bij de politiek. Voor nu is het belangrijk om zoveel mogelijk bewustzijn bij de mensen te kweken over het feit dat ons oppervlakte- en grondwater dusdanig gevaar lopen, dat het steeds meer de levenskwaliteit voor alle levensvormen op aarde aantast, inclusief de mensheid. Dat moet toch iedereen zorgen baren.”