‘Onderneem, probeer, ontdek, kus kikkers en wees niet bang’

ETTEN – Albert Sluiter nam vrijdag 20 maart afscheid als directeur-bestuurder van Essentius, de overkoepelende stichting voor negen scholen in het primair onderwijs in Ulft (2), Gendringen, Breedenbroek, Etten, Dinxperlo, Megchelen, Varsselder en Netterden. Als bevlogen inspirator, die 46 jaar met hart en ziel en met een duidelijke visie onderwijs vorm gaf, kijkt hij terug op prachtige jaren.

Door Josée Gruwel

“Op de havo had ik wis-, natuur- en scheikunde in mijn pakket en eigenlijk zou ik naar de hts, maar toen ik daar bij een open dag de vitrinekasten zag met allerlei technische toepassingen erin wist ik dat dit niets voor mij was. Ik was pupillenleider bij voetbal, draaide mee met sportkampen, gaf schaakles. Daar, bij het werken met kinderen en jongeren, lag mijn passie.”

Albert schreef zich in voor de pabo en bleef daarmee zichzelf trouw. Met negentien jaar trainde hij de A-junioren, waarvan de oudsten achttien waren. “Je had gezag. Ja, haha, dat woord bestond toen nog.” In augustus 1980 begon hij als leerkracht in Zevenaar, daarna werd hij basisschooldirecteur, docent aan Hogeschool Iselinge en zeventien jaar geleden werd hij benoemd als directeur-bestuurder bij Essentius.

Kinderen in de ogen kijken
“Nee, vroeger was zeker niet alles beter, maar rust, reinheid en regelmaat zijn nog steeds essentieel voor kinderen. Heel belangrijk ook is om kinderen werkelijk in de ogen te kijken, te ontdekken wie ze zijn en wat ze wel en niet kunnen.” Albert pleit voor het accepteren van hun imperfectie. “We zijn goed geworden in medicaliseren, stigmatiseren en problematiseren, zijn doorgeschoten in het maakbaarheidsmodel. Relativeren is hierbij van het grootste belang.”

Albert haalt het leerlingvolgsysteem aan. “Dat werd in 1990 geïntroduceerd. Ik vond het toen een mooie vondst. Maar nu is het meer een achtervolgsysteem, ook voor de leerkrachten. Het is een industrieel model geworden waarbij kinderen in snel tempo en op gezette tijden iets moeten kunnen. Zo werkt dat niet.”

Mooie zinnen en een treffende visie
In studies en opleidingen haalde Albert nogal eens zinnen die hem troffen, zoals: ‘It is easier to be forgiven than to be allowed.’ Met andere woorden: onderneem, probeer, ontdek, kus kikkers en wees niet bang. Bewonderaar is hij van Steven Covey, een invloedrijk denker op het gebied van leiderschap en persoonlijke effectiviteit. Die zegt: ‘Probeer eerst iemand te begrijpen voordat je zelf begrepen wilt worden.’

Eind tachtiger jaren hoorde Albert Luc Stevens, hoogleraar orthopedagogiek, spreken. “Hoe deze man woorden gaf aan de manier waarop ik als leerkracht – en later als docent en bestuurder - wilde werken, dat vond ik geweldig. Zijn drie pijlers zijn: relatie, competentie en autonomie. Je begint altijd met het opbouwen van een goede relatie, daarna kijk je wat er ontwikkeld kan worden en daarbij geef je de benodigde zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. Die visie zit inmiddels in mijn DNA.”

Elvis
Ooit had Albert een leerling in groep acht die een redelijke afstand tot leren had, hij vond alles lastig en moeilijk. “Maar hij was ook Elvis-fan, evenals ik. Iedere dag hadden we er een geanimeerd gesprekje over. We praatten over liedjes, optredens en ruilden cassettebandjes uit. Hij bloeide helemaal op, ging voor mij aan het werk. Van niet of nauwelijks kunnen spellen schreef hij aan het eind van het jaar de moeilijkste woorden, zoals Yangtse Kiang en Shanghai. Bij de eindmusical trad hij op als Elvis. In het fantastische pak dat zijn moeder voor hem maakte zong hij vol passie ‘What Now My Love’ en de klas zong steeds het begeleidende pom pompompompom. Ik zat met tranen in de ogen te kijken. Hij kreeg een ovationeel applaus. Ja, daar doe je het voor.”

Trots op Essentius
Het verhaal van deze leerling is de blauwdruk van de visie van Essentius: “Ik heb een onvoorwaardelijk geloof in Essentius als altijd de beste keuze voor een kind. De gezamenlijke mindset, het besef dat wij het verschil mogen, maar vooral kunnen maken. Dat vraagt om professionaliteit, om specialisme. Dat hebben we. Ik ben trots op de enorme leerbaarheid in de organisatie, op de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor alle kinderen op alle scholen. Daarnaast koester ik het behoud van de kleine scholen, de mooie opbrengsten qua leerresultaten, de inzet van extra personeel waardoor we de werkdruk kunnen verlagen met als gevolg een laag ziekteverzuim, de opgepimpte gebouwen en de gezonde financiële situatie.”

Advies aan de minister van onderwijs
Als Albert advies zou mogen geven aan de minister van onderwijs dan is dat: “Heb nou gewoon eens vertrouwen in de professional in het werkveld, geef ruimte en houd afstand, faciliteer in geld en tijd en laat onderwijs een waarde zijn, geen kostenpost. Laat de beslissingen daar waar die horen en help daarbij als het nodig is. Geef die autonomie en laat het dan los.”

Levensgeluk
Terwijl autonomie één van zijn levenspijlers is geworden, noemt Albert (66) het verdrietig dat voor hemzelf autonomie een betrekkelijk begrip is geworden. Sinds een ongeluk een jaar of vier geleden, waarbij hij een dwarslaesie opliep en structureel wordt gekweld door zenuwpijnen, is hij afhankelijk van veel hulp. Hij is ook daarom blij met zijn pensioen, want nu kan hij volop inzetten om een remedie te vinden tegen die zenuwpijnen. “En daarnaast: genieten van de kleinkinderen, lezen, schaken, korte tripjes maken, musea bezoeken, mooie gesprekken met vrienden voeren en genieten van de kookkunst van mijn vrouw Marijke. Allemaal weinig hemelbestormend, maar daarmee ben ik tevreden en gelukkig.”

KADER: Afscheidsreceptie
Bij de ongedwongen afscheidsreceptie in de popzaal van de DRU in Ulft werd door allerlei geledingen recht gedaan aan de persoon Albert Sluiter en aan dat wat hij neerzette bij Essentius. Maud Berendsen, voorzitter van de Raad van Bestuur van ‘Ieder kind telt’ uit Nijverdal gaf een inkijk in een lange samenwerking, waarin vriendschap, humor en professionaliteit hand in hand gingen. Dennis Huizer, voorzitter van de Raad van Toezicht van Essentius, sprak over ‘een schitterende stichting, waar we trots op zijn’.

Met een digitale presentatie brachten de schoolteams een treffend lied op een song van Elvis en waren er mooie woorden van oud-medewerkers.