Column Dichterbij: De kiezer heeft gesproken, en dan…?

Op 18 maart mogen 22.363 van de 27.603 Aaltenaren hun stem uitbrengen. Maar wat gebeurt er daarna? De Kieswet en het Kiesbesluit regelen dat minutieus. De gemeente heeft nauwelijks vrijheid, eigenlijk alles ligt vast. Om 21.00 uur wordt het stembureau gesloten. Iedereen die al binnen is mag nog stemmen, wie te laat komt wordt geweigerd. De door het college van B&W aangewezen stembureauleden worden nog aangevuld met tellers. De stembussen worden geopend en de telling kan starten. Alle door kiezers afgegeven stempassen en volmachten worden geteld en evenzo wordt geteld hoeveel stembiljetten er uitgereikt zijn. Deze aantallen moeten met elkaar overeenkomen. De stembiljetten worden eerst gesorteerd en geteld op partijniveau, daarna wordt geteld op kandidaatsniveau. Steeds met twee personen per partij. Blanco stemmen en ongeldige stemmen, bijvoorbeeld als twee bolletjes rood gemaakt zijn of als er alleen een krul bij een kandidaat staat, worden apart geteld. De wetgeving geeft aan of een stem (on)geldig is. Als alles geteld is wordt het proces-verbaal opgemaakt door de voorzitter en ondertekend door alle stembureauleden. Daarna wordt alles ingepakt en verzegeld in de stembus gedaan. De stembus wordt afgesloten, door twee ambtenaren opgehaald en opgeslagen in een beveiligde ruimte. De voorzitter van het stembureau, verplicht vergezeld door een stembureaulid, brengt het proces-verbaal naar het gemeentelijk stembureau aan de Markt 7 in Aalten.

De uitslagen per stembureau per partij worden in de raadszaal getoond waar de gemeente een verkiezingsavond organiseert. Ook u bent welkom vanaf 21.30 uur! Als alle stembureaus binnen zijn, is een eerste voorlopige uitslag bekend op partijniveau. Héél voorlopig want de volgende dag worden alle proces-verbalen op niet verklaarbare fouten gecontroleerd in een openbare zitting door het Gemeentelijk Stembureau. Veelal gaat het dan om niet met elkaar overeenkomende tellingen van stempassen en stembiljetten. Die worden dan door een verse ploeg opnieuw geteld. Ook nu worden proces-verbalen opgemaakt en alle gegevens worden ingevoerd in een door de Kiesraad voorgeschreven computerprogramma. De voorlopige uitslag op kandidaatsniveau leest u op onze website op vrijdag 20 maart. Belanghebbenden kunnen vanaf dan maar vóór 24 maart 11.00 uur bezwaar indienen via een formulier op onze website. Het Gemeentelijk Stembureau, bestaande uit ambtenaren, draagt alles daarna over aan het Centraal Stembureau – die bestaat uit burgers en ambtenaren. Uiteindelijk wordt op 26 maart om 11.00 uur bij een openbare zitting van het Centraal Stembureau in de raadszaal de uitslag vastgesteld. Belanghebbenden die bij die openbare zitting aanwezig zijn, kunnen dan nog beroep aantekenen bij het Centraal Stembureau.

Een commissie van raadsleden checkt of alle gekozen raadsleden aan de wettelijke eisen voldoen en zo ja, dan worden zij op 1 april door de burgemeester geïnstalleerd. Mits zij een belofte of eed afleggen die onder andere inhoudt dat ze zich aan de wet zullen houden als raadslid, geheimhouding eerbiedigen en zich niet zullen laten omkopen. En dan: aan de slag!

Burgemeester Anton Stapelkamp