Jaap Snijders start weer met
Battlefield Tours ‘Operatie Plunder'
Dinxperloër vertelt over oversteek van Rijn door geallieerde troepen
DINXPERLO - Op 28 maart is oud-militair Jaap Snijders uit Dinxperlo weer van start gegaan met zijn Battlefield Tours. Tijdens deze tours vertelt Snijders over Operatie Plunder, de oversteek over de Rijn bij Rees door de geallieerde troepen, die geleid heeft tot de bevrijding van Dinxperlo op 29 maart 1945. In tegenstelling tot de mislukte Operatie Market-Garden bij Arnhem in september 1944, lukte het onder andere de Schotse 51e Highland Division nu in maart 1945 de oversteek over de Rijn te maken. Immense logistieke operaties waaraan totaal een miljoen geallieerde militairen deelnamen.
Door Iris Jansen
Snijders: “En dat alles speelde zich af in het Duitse achterland van Dinxperlo. Jarenlang is deze operatie niet onder de aandacht geweest; veel inwoners langs de grens met de Duitse ‘Niederrhein’, zoals dit gebied heet, hadden geen weet van deze bevrijdingsacties. De brug bij Remagen die op 7 maart 1945 door de Amerikanen ingenomen werd (Operatie Lumberjack), is veel bekender maar dat komt vooral vanwege de bekende speelfilm ´Brücke von Remagen´. Operatie Plunder had als doel het Roergebied in handen te krijgen om vervolgens Berlijn in te nemen. Ook werd met Operatie Plunder eind maart-begin april de bevrijding van Oost-Nederland in gang gezet. Een belangrijke geschiedkundige gebeurtenis, waar Dinxperlo deel van uitmaakte. Gelukkig is er in de laatste jaren met de vieringen van 75 en 80 jaar bevrijding veel meer aandacht voor geweest. Maar pas wanneer je zelf in het terrein staat waar zoveel gebeurd is en waarover zoveel te vertellen valt, dan pas heb je een idee van de omvang van de operatie en de gevechten die zich daar hebben afgespeeld.”
Indruk
De eerste Battlefield Tour dit jaar was in de aanwezigheid van onder andere de Engelse Alan en Susan Barns en André en Kirsten Maske uit Duitsland, die speciaal ter gelegenheid van de bevrijdingsdatum naar Dinxperlo waren gekomen. Gezien het koude en slechte weer werd het een ingekorte tour die vanaf de Bruggenhütte startte. Snijders: “Hierbij geef ik een kleine indruk van wat men kan verwachten bij zo’n tour. De eerste plek die we bezochten was de rijnoever bij de Reeserward tegenover Hönnepel, één van de plaatsen waar de geallieerden de Rijn overstaken. Een paar honderd meter verderop aan de weg ligt het historische ‘Ratshof’. Daar was de Engelse Brigadier James Oliver van de 154e Brigade, die verbonden was aan de 51e Highland Division, ingekwartierd. Vanaf de grote herenboerderij was er goed zicht over de Rijn. Toen generaal Rennie van de 51e Highland Division dodelijk getroffen werd door een mortier na een bezoek aan Oliver, nam deze het beveel over de Highland Division over. Verderop gelegen ligt een andere grote boerderij, het Krugshof genoemd. Een aantal jaren geleden heb ik nog de oorspronkelijke bewoner, Josef Hiepass-Aryus gesproken, die destijds op jonge leeftijd met zijn familie angstige uren en dagen heeft beleefd tijdens de zware gevechten tussen de Duitse en Engelse troepen. In de tour laat ik fotomateriaal zien ter vergelijking met de huidige situatie en die van toen want veel plaatsen zijn niet veel veranderd in die tachtig jaar. Dan krijg je echt het idee van het terrein, de natuurlijke hindernissen die de gevechten beïnvloedden, de omstandigheden waarin de militairen moesten opereren en over de bewoners die alles moesten doorstaan, vaak in grote doodsangst. Na een verdiende koffiestop gingen we richting Bienen. Dat kleine dorpje, gelegen aan de weg van Rees naar Emmerich, kent ook een heftige oorlogsgeschiedenis. Daarnaast is het een mooi dorpje om te bezoeken en waar veel te vertellen valt. Boven op de dijk bij de zijtak van de Rijn, heb je een goed overzicht over het schootsveld. Bovendien is het nu een mooi natuurgebied. Daarna ging de reis verder naar Isselburg en vervolgens weer terug naar de Bruggenhütte.”
Begraafplaats
Oorspronkelijk begint de Battlefield Tour op de Duitse begraafplaats in Weeze, zo’n 40 kilometer vanaf Dinxperlo. Snijders: “De begraafplaats bij de ‘Sandberg’ is kort na de bevrijding ingericht als Militaire Begraafplaats. In Weeze is enorm gevochten en de inwoners zijn op het laatst geëvacueerd. Toen men na afloop van de oorlog terugkwam, lagen er nog talloze lichamen van Duitse gesneuvelde militairen. De Engelsen hadden hun gesneuvelden meegenomen en begraven, maar die van de vijand achtergelaten. De terugkerende bevolking heeft hen begraven in veldgraven. Later is de begraafplaats ingericht en zijn alle Duitse soldaten herbegraven. Ook de namen van inwoners uit Weeze die elders zijn gesneuveld en begraven, worden daar genoemd en herdacht. Daarna brengen we een bezoek aan de psychiatrische inrichting Bedburg-Hau. Een beladen plek, gezien de historie tijdens de nazitijd. Psychiatrisch patiënten kostten volgens Hitler het rijk veel geld en moesten worden geëlimineerd. Patiënten werden op transport gesteld naar andere instellingen in Duitsland, waar zij werden vergast. Er was dan ook een doeltreffende propaganda gestart om deze maatregelen bij de Duitse bevolking aanvaardbaar te maken. Vanaf enkele jaren geleden is er in de instelling in Bedburg, die nog steeds als psychiatrische instelling in gebruik is, aandacht voor deze onmenselijke maatregel, maar lange tijd zweeg men over dit pijnlijke thema. De tour eindig ik dan bij de Bruggenhütte of op de Oude Begraafplaats in Dinxperlo bij het graf van de op 30 maart in De Heurne gesneuvelde soldaat Sidney Southam.”
Jaap Snijders (1956), wiens vader ook beroepsmilitair was, is geboren en getogen in Lent bij Nijmegen. Hij is opgegroeid met de oorlogshistorie in de regio Arnhem-Nijmegen. In zijn werkzame tijd bij Defensie organiseerde Snijders ook Battlefield Tours ‘Market Garden’. Zijn tour loopt van Wolfheze, Oosterbeek naar Arnhem. Op verzoek is het ook mogelijk met Snijders deze tour te maken. Minimale aantal bezoekers is vier personen en de kosten zijn twintig euro per persoon. Ook is het mogelijk op eigen locatie of op school een presentatie te boeken voor een uitgebreide uitleg over de zo belangrijke Operatie Plunder, die het einde van de Tweede Wereldoorlog inluidde. De tour wordt met eigen auto gedaan en er is voldoende gelegenheid voor een koffiestop en toiletbezoek.
Contactgegevens
Contactgegevens van Jaap Snijders voor aanvragen en een korte impressie van de tour zijn te vinden op www.grenslandmuseum.nl/battlefield-tour-operation-plunder.