‘Gooi papieren en voorwerpen uit de oorlogstijd niet zomaar weg’

DINXPERLO - Volgens René en Mark Westendorp, vader en zoon, die samen aan de Welinkweg de Collectie Westendorp beheren betreffende oorlogsdocumentatie uit de Tweede Wereldoorlog in en rond Dinxperlo, is het al vijf over twaalf. En daarin staan ze zeker niet alleen, gezien de regelmatige oproep van de oorlogs- en verzetsmusea in Nederland. Daarmee willen de musea bereiken dat er nog zoveel mogelijk historisch materiaal uit de Tweede Wereldoorlog in Nederland en Nederlands-Indië bewaard blijft.

Door Iris Jansen

“Hoe vaak gebeurt het niet dat wanneer de ouders zijn overleden en het huis wordt opgeruimd, waardevolle spullen zomaar in de container belanden. In de haast of uit onwetendheid over de historische waarde, want niet iedereen is geïnteresseerd in de oorlogshistorie. Maar een brief, een foto, een ansichtkaartje uit die tijd of een oud voorwerp kan zomaar een belangrijk inzicht geven in de lokale geschiedenis. Het kan zelfs het laatste puzzelstukje vormen in een langdurig vraagstuk”, vertelt René.

In de container
Alhoewel het privémuseum in 2025 officieel werd geopend, zijn vader en zoon al jaren bezig met de collectie. René is al vanaf zijn veertiende bezig met verzamelen van alles wat maar met de oorlog te maken had. “En in die tijd was er nog genoeg aan materiaal wat bij de mensen op zolder of in de kast lag. Maar toen was het voor veel mensen nog te gevoelig om er afstand van te doen, want er kleefden natuurlijk ook veel herinneringen aan. Maar nu de oudste generatie die de oorlog zelf heeft meegemaakt aan het verdwijnen is, komen die altijd bewaarde spullen in de container terecht. En dat is voor musea en collectiehouders een pijnlijke zaak. Historisch en educatief gezien, zijn het belangrijke spullen. Laat het bepalen van de historische waarde alsjeblieft aan ons over”, aldus René.

“En denk niet dat het financieel van grote betekenis is. Natuurlijk wordt er wel gehandeld in oorlogsmateriaal, maar dat zijn vaak voorwerpen of topstukken die landelijke van belang zijn. Bij ons is het materiaal in goede handen en wij zullen nooit wat verhandelen. Mensen geven het ons in vertrouwen en dat zullen wij niet beschamen. Wat van lokaal belang is, moet ook hier blijven. Mensen zijn vaak vergeten of hebben er bijna geen weet van wat zich allemaal in Dinxperlo heeft afgespeeld tijdens de oorlogsjaren. En ook de laatste dagen van maart 1945 die tot de bevrijding van Dinxperlo en de rest van Nederland en daarmee ook het einde van de oorlog hebben ingeluid, mogen nooit vergeten worden. Wij willen dan ook graag de militaire gebeurtenissen die direct of indirect een link met Dinxperlo, De Heurne én Suderwick vastleggen, of door documentatie of middels voorwerpen. Maar ook de onafhankelijkheidsoorlog in het voormalig Nederlands-Indië heeft onze interesse”, vertelt Mark.

Oorlogsgeschiedenis
“Ook brieven en foto’s betreffende de joodse inwoners van Dinxperlo kunnen hier worden gebracht”, vult René aan. “Wij zorgen ervoor dat het bij Stichting Stolpersteine Dinxperlo komt, waar wij regelmatig mee samenwerken”. “De stichting heeft naast de Holocaustslachtoffers ook de andere oorlogsslachtoffers uit Dinxperlo en De Heurne op haar website gedocumenteerd. Hierdoor kwam er een dramatische oorlogsgeschiedenis, letterlijk van zolder, die de familiaire problemen van een grensdorp weergaf: een Suderwicker, getrouwd met een Dinxperlose; de oorlog breekt uit, en hij moet in Duitse dienst, gelegerd in Nederland. Door zijn anti-Duitse houding wordt hij door een kameraad doodgeschoten, die daarop zichzelf doodschiet. De boerin ziet het gebeuren en schrijft erover aan de weduwe. Deze brieven en familiefoto’s zijn nu in ons bezit en zijn hier te bekijken. Hoe belangrijk is zo’n verhaal. Het geeft het leven op de grens weer, waar gemengde huwelijken geen uitzondering waren en het geeft de verschrikkelijk moeilijke omstandigheden weer binnen het gezin, om echtgenoot en vader in een Duits uniform, het uniform van de vijand, te zien vertrekken.”

“Stel je voor dat deze brieven waren weggegooid”, historisch en educatief belangrijk materiaal. Net zoals de geschiedenis over de onafhankelijkheidsoorlog in Nederlands-Indië”, vindt Mark. “Nog steeds een omstreden thema waar de meningen vaak zeer uiteen liggen. Maar het is wel een feit dat veel Nederlanders, ook inwoners uit Dinxperlo en de Achterhoek daar gevochten hebben. Ook die gebeurtenis uit de Nederlandse geschiedenis mag men niet vergeten alhoewel deze periode ook discussies kunnen opleveren.”

Vlak voor bevrijding
“Velen denken dat alleen voorwerpen interessant zijn om te bewaren, maar ook persoonsbewijzen en andere documenten kunnen een onderdeel zijn van belangrijke gebeurtenissen. Zo kregen wij onlangs weer bijzondere papieren die op het laatst uit de container zijn gered”, vertelt René. “Het gaat hier onder andere om een legitimatiebewijs van de Luchtbeschermingsdienst (LBD) Dinxperlo op naam van H.W. Bruggink. Bruggink was als waarnemend commandant bij de brandweer werkzaam. De datum van de pas is 26 februari 1945, een maand voor de bevrijding dus. Zeker in deze laatste weken voor de bevrijding moesten de leden van de LBD met gevaar voor eigen leven nog burgers in zekerheid brengen. De brandweerwagen stond gestald aan de Aaltenseweg, bij het pand Slaghekke. Vrijwilligers van de LBD hadden een belangrijke taak de burgers te beschermen bij luchtaanvallen en het bestrijden van branden. Vanuit de kerktoren hielden ze de lucht in de gaten in verband met de aanvallen door jachtbommenwerpers en documenteerden wat er zich in de lucht afspeelde. Wanneer je je verplaatst in de tijd van toen, waarin de geallieerde aanvallen vanuit de lucht in hevigheid toenamen, was het een levensgevaarlijke onderneming om in geval van nood uit te rukken. Mijn eigen opa was vrijwilliger bij de LBD, maar we zouden graag alle namen willen weten van de mensen die toen bij de Luchtbeschermingsdienst Dinxperlo zaten. Onder uiterst gevaarlijke omstandigheden probeerden ze letterlijk en figuurlijk de inwoners van Dinxperlo voor erger te behoeden, maar zorgden ook bijvoorbeeld dat het overal donker was in spertijd. Zij mochten zich dag en nacht vrij bewegen door Dinxperlo en moesten altijd paraat staan. Een belangrijke taak dus.”

Wanneer iemand nog materiaal uit die tijd wil afstaan of de collectie wil bezoeken, kan contact opnemen met de Collectie Westendorp via de website:

collectiewestendorp.nl