Vraagtekens na grote brand bij afvalbedrijf Complexie

Dinxperlo - Op maandagavond 21 september brak er rond 21.30 uur brand uit op het terrein van Afvalbedrijf Complexie BV aan de Helmkamp 22. Al snel werd er door de brandweer opgeschaald naar melding ‘grote brand’. De Brandweer Dinxperlo kreeg assistentie van brandweerkorpsen uit de omliggende plaatsen en vanuit het Duitse Suderwick om de brand onder controle te krijgen. Een punt van grote zorg was het naastgelegen tankstation en mogelijke opslag van gasflessen op het terrein. Er ontstond al snel een enorme rookontwikkeling en omwonenden werd geadviseerd ramen en deuren dicht te houden en ventilatie- en afzuigingsinstallaties uit te schakelen. ‘s Nachts zou blijken dat het gebruikte bluswater in het riool ook nog voor grote problemen zou kunnen zorgen.

Door Iris Jansen

Afvalbedrijf Complexie BV startte in 2023 haar bedrijfsactiviteiten in Dinxperlo als opvolger van Te Grotenhuis Dinxperlo VOF, die op 1 maart 2016 de activiteiten van Afvalbrengstation Rouwmaat had overgenomen. Nu zorgt het inmiddels door de gemeente gesloten bedrijf, voor enorme en zelfs grensoverschrijdende problemen, want bij de overburen in Suderwick, bij houthandel Kemink, bevindt zich ook nog een enorme berg landbouwplastic afkomstig van Complexie BV dat daar niet kan blijven liggen.

De milieustraat aan de Helmkamp stond, net zoals de firma Aalbers en zoon BV in Aalten, ook als inleverpunt vermeld op de website van de gemeente Aalten. Met beide locaties heeft/had de gemeente Aalten geen contractueel samenwerkingsverband. De vermelding op de gemeentelijke website is alleen bedoeld ter informatie voor de bewoners, aldus de gemeente. Op 1 maart 2023 opende toenmalig wethouder Erik Groters het nieuwe afvalverzamelpunt Complexie, dat bestond uit een milieustraat én recyclingbedrijf. De activiteiten van Complexie BV bestonden naast het aannemen van afval van particulieren en bedrijven, uit inkoop van metalen, verkoop van aarde, zand en grind en verhuur van rolcontainers. Ook was er sprake van een transportbedrijf. Volgens de directie van Complexie BV stond het sorteren en recyclen hoog in het vaandel, ook gezien het doel om tot een 100 procent circulaire economie te komen, bepaald in het Nationale Grondstoffenakkoord. In juni 2023 meldde één van de directeuren van Complexie BV in een interview met De Gelderlander dat het bedrijf “Méér dan het zoveelste afvalbedrijf wilde zijn”. Daarom was Complexie een samenwerkingsverband aangegaan met de Stichting Previci uit Meerlo, die mensen die in de maatschappij tussen wal en schip zijn geraakt een veilige arbeidsplek wil bieden. Onder begeleiding van professionals zouden zij in een hal op het terrein klassieke auto’s opknappen, en als het zo uitkwam een handje kunnen helpen bij Complexie BV. “De samenwerking met de stichting zal alleen maar winnaars kennen”, aldus de directie. Volgens het bedrijf was zowel de particulier als de ondernemer gebaat bij de werkwijze van het bedrijf.

Directe sluiting wegens milieudelicten

Mooie woorden die later een utopie zouden blijken, want op 28 november 2025 werd het bedrijf op last van het College van Burgemeester en Wethouders per direct gesloten. Na diverse controles door de Omgevingsdienst Achterhoek, waarschuwingen en niet betaalde opgelegde dwangsommen betreffende het overtreden van de milieuregels, bleef het college niets anders over dan het bedrijf te sluiten. Op het terrein, waar zich ook naast enorme bergen landbouwplastic, ook vermengd en illegaal gedumpt afval bevonden, stond maandagavond een grote stapel hout en snoeiafval van zo’n 20 bij 30 meter in brand wat een grote vuurzee en enorme rookontwikkeling teweeg bracht. De politie onderzoekt nu hoe de brand kon ontstaan; een mogelijke brandstichting wordt niet uitgesloten.

Sinds de sluiting van het bedrijf, is de toestand op het terrein een doorn in het oog van de omwonenden. Ook is er een enorme rattenplaag ontstaan waar de omwonenden en bedrijven grote overlast van ondervinden. Tevens wordt er regelmatig in het donker illegaal afval gedumpt. Het terrein dat er sinds de sluiting zo bij ligt, trekt dus andere zeer ongewenste praktijken aan; brandstichting zou daar één van kunnen zijn. Burgemeester Stapelkamp: “De gemeente moet zich nog beraden hoe dit verder aan te pakken, aangezien een voorspoedige oplossing van de problemen op het terrein én met Complexie BV nog niet in zicht is. We hebben ze de tijd gegeven om actie te ondernemen om alles op orde te brengen volgens de wettelijke regels, maar tot een juist en gericht plan van aanpak is het nooit gekomen. En helaas is de juridische weg lang”.

Tijdens de brand werd uit het nabij gelegen Blauwe Meer vijftig minuten lang water opgepompt en ingezet bij het blussen van de brand en het maken van een watergordijn dat de benzinepomp moest beschermen. Op dat moment was de brandweer niet bekend met het feit dat het water uit het Blauwe Meer niet gebruikt mocht worden als bluswater en de borden met waarschuwingen stonden ook niet aan de kant waar de brandweer zich bevond; sinds mei 2024 is het Blauwe Meer gesloten voor gebruik wegens een te hoog PFAS gehalte. Volgens de gemeente Aalten is circa 150 m3 bluswater uit het Blauwe Meer in het riool terecht gekomen. PFAS zijn door de industrie gemaakte niet-afbreekbare chemische stoffen die vet-, olie- en waterafstotend zijn en die niet door waterzuiveringsinstallaties afgebroken of verwijderd kunnen worden. Ook kunnen ze niet worden uitgescheiden door mens en dier. Een voorbeeld van PFAS is de chemische samenstelling van de anti-aanbaklaag in bijvoorbeeld een koekenpan. Toen duidelijk werd dat water uit het Blauwe Meer gebruikt werd, heeft het Waterschap Rijn en IJssel meteen de zuiveringsinstallatie gesloten en is de brandweer overgegaan op andere bluswater. Er wordt nog onderzocht hoe het kon gebeuren dat het niet bekend was bij de veiligheidsdiensten dat dit water niet gebruikt had mogen worden. Het bluswater is samen met het andere rioolwater die nacht en morgen opgepompt en tijdelijk in een mestsilo opgeslagen. Het gaat hierbij om totaal 900 m3 rioolwater. Stapelkamp: ”Een geluk bij een ongeluk was het late tijdsstip en dat het niet regende zodat de druk in het rioolkanaal niet te groot werd. Het rioolkanaal werd afgesloten met een ballonachtige constructie die bij een te grote druk zou kunnen imploderen. Of bij een teveel aan rioolwater zou de inhoud terug kunnen stromen in de huizen en door het dorp. Dat zou een grote ramp zijn geweest”. Het opgeslagen water wordt nu eerst door de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) onderzocht op de concentratie PFAS en andere stoffen die bij de brand zijn vrijgekomen en in het bluswater terecht zijn gekomen. Het moet dan op de juiste wijze worden afgevoerd. Ook wordt onderzocht of het terrein vervuild is met PFAS en andere stoffen die vrijgekomen zijn tijdens het blussen. De kosten van opslaan, onderzoek en verwerken zijn op dit moment nog niet duidelijk. Ook is het riool net zoals de brandslangen van de brandweer gereinigd en doorgespoeld. De dag na de brand is om 12.00 uur het rioolkanaal weer open gegaan.

Wat de brand voor gevolgen heeft voor het lopende onderzoek betreffende de milieudelicten veroorzaakt door de handelswijze van Complexie BV, kan de gemeente op dit moment nog niet zeggen. De politie doet strafrechtelijk onderzoek naar de toedracht van de brand, onder verantwoordelijkheid van het Openbaar Ministerie. Al met al is het een complexe zaak die nog geruime tijd zal voortduren.