Column Dichterbij: 113

Het is nog donker, vorige week dinsdagochtend, even voor 06.00 uur, als ik met mijn vrouw op de fiets stap voor een ritje naar het terrein van onze atletiekvereniging AVA’70 aan de Bredevoortsestraatweg. Een vijftiental mensen verzamelen zich daar voor de eerste ‘Walk in The Light’ in Aalten. Een wandeling rond zonsopgang in het kader van de Wereld Suïcide Preventie Week. Sommige wandelaars hebben zelf een dierbare verloren, anderen zijn als vrijwilliger of meer beroepsmatig betrokken, zoals Joop Wikkerink, onze gedreven wethouder Zorg. 

De week wil aandacht vragen voor het grote aantal mensen dat zichzelf van het leven berooft en het nog veel grotere aantal dat daartoe een poging waagt of er wel eens aan denkt. Gemiddeld beroven elke dag zich vijf mensen van het leven in Nederland. Elke dag weer. Vorig jaar waren er 1.785 medemensen die het leven niet meer aankonden (euthanasie valt buiten deze definitie). Daarvan waren er zeventig jonger dan 20 jaar. Twee keer zo veel mannen als vrouwen overlijden als gevolg van zelfdoding. De grootste groep betreft vijftigers en zestigers. Bij jongeren onder de 30 is zelfdoding de belangrijkste doodsoorzaak. 

Het zijn trieste aantallen, confronterend ook, aantallen die vragen oproepen. In wat voor samenleving leven we dat zo veel mensen de zin van hun leven niet meer zien? Dat ze niet meer tegen de eenzaamheid, de chaos in hun hoofd, de afwijzing of het verdriet kunnen? Dat ze geen uitweg meer zien? Voor de directbetrokkenen zijn het pijnlijke vragen waarop het moeilijk is antwoorden te vinden. Sommigen kampen met schuldgevoelens. Waarom hebben we niets gemerkt? Hadden we het kunnen voorkomen? 

Zelfdoding leidt tot onpeilbaar verdriet bij nabestaanden en daarom is het goed om als samenleving stil te staan bij dit onderwerp. Heel lang bestond er een taboe op dit onderwerp, slachtoffers werden doodgezwegen, men wist er geen raad mee en dat zorgde voor veel stil verdriet. 

Ik hoorde eigenlijk pas heel laat in mijn leven dat mijn overgrootvader Jan Kooijman op zijn achtenveertigste een einde aan zijn leven maakte. Waarom doet een welvarende Zuid-Hollandse boer met een groot gezin dat? Geen idee, er werd niet over gepraat en foto’s van hem werden vernietigd. 

Er komt gelukkig meer openheid rond dit gevoelige onderwerp en dat helpt de betrokkenen. Gedeelde smart is immers halve smart, een arm om iemands schouders en een luisterend oor helpen bij het verwerken. Maar minstens zo belangrijk is natuurlijk dat we aandacht hebben voor preventie. Dat gebeurt langzaamaan meer en meer, de Wereld Suïcide Preventie Week is er een voorbeeld van. Praat er met elkaar over, vraag mensen die het moeilijk hebben er ook gewoon eens naar en zoek hulp of verwijs door. Kijk op www.113.nl of bel de hulptelefoon via het nummer 113.

Laten we beter op elkaar letten en voor elkaar zorgen. Want elk mensenleven telt toch? Ieder mens is waardevol en kan niet gemist worden.

Burgemeester Anton Stapelkamp